In het kort
Een onderzoeks- of beleidsagenda vaststellen lukt het best als mensen punten verdelen over thema's in plaats van er een paar aankruisen. ConsensIQ laat een groep in meerdere rondes prioriteren tot er een agenda overblijft die breed gedragen wordt. Dat voorkomt dat de luidste stem of een toevallige meerderheid de lijst bepaalt.
Waarom een lijstje met vinkjes niet werkt
Een onderzoeksinstituut, kennisplatform of gemeente die een agenda voor de komende jaren vaststelt, vraagt vaak: welke thema's vinden jullie belangrijk, kruis er drie aan. Het probleem is dat iedereen dan ongeveer hetzelfde aankruist, de bekende en veilige thema's, en dat je niet ziet hoe sterk die voorkeur eigenlijk is. Een thema dat voor de helft van de groep cruciaal is en voor de andere helft onbelangrijk krijgt evenveel gewicht als een thema waar iedereen een beetje warm voor loopt.
Met ConsensIQ verdeel je in plaats daarvan 100 punten over de voorgestelde thema's. Wie één onderwerp heel belangrijk vindt, zet daar veel punten op. Wie het niet uitmaakt, spreidt de punten. Zo zie je meteen waar de energie in de groep echt zit, niet alleen wie het hardst roept.
Hoe je de sessie opbouwt
Begin met het verzamelen van kandidaat-thema's, bijvoorbeeld via een korte ronde vooraf of met de open-vraagfunctie van PresentersWall, waarmee je ideeën kunt ophalen voordat je gaat stemmen.
Bekijk hoe een ConsensIQ-sessie van wizard tot presentatiescherm precies werkt.
Zet de belangrijkste kandidaten als opties in één vraag, bijvoorbeeld 'Waar moet onze onderzoeksagenda de komende twee jaar op focussen?'. Laat de groep punten verdelen en bouw rondes in: na elke ronde valt het minst gesteunde thema af en krijgen de deelnemers die daar punten op hadden staan die terug om opnieuw te verdelen.
Van brainstorm naar vastgestelde agenda
- 1
Verzamel thema's
Haal vooraf of tijdens de sessie kandidaat-onderwerpen op, bijvoorbeeld via een open vraag of een voorbereidende werkgroep.
- 2
Maak er een vraag van
Zet de tien belangrijkste kandidaten als opties in de wizard, met korte, concrete omschrijvingen.
- 3
Verdeel en bespreek
Laat deelnemers punten verdelen, bevries tussendoor voor discussie en pas gerust een omschrijving aan als die onduidelijk blijkt.
- 4
Laat rondes aflopen
Het zwakste thema valt per ronde af, tot een overzichtelijke, breed gedragen agenda overblijft.
- 5
Exporteer en deel
Exporteer de einduitslag inclusief de tussenstanden, zodat je kunt laten zien hoe de agenda tot stand is gekomen.
Waarom dit beter werkt dan een enquête
Een digitale enquête vooraf geeft je een momentopname: mensen vullen hem in zonder elkaars argumenten gehoord te hebben. Bij ConsensIQ zit de prioritering juist in de vergadering zelf. Iemand kan tijdens de discussie uitleggen waarom een thema urgenter is dan het lijkt, en anderen kunnen hun punten direct verschuiven. Dat maakt het verschil tussen een lijst die ergens op papier staat en een agenda die de groep ook echt steunt.
Voor grotere groepen, zoals ledenraadplegingen of regionale netwerken, is dit net zo bruikbaar: iedereen stemt via het eigen scherm, ook zonder dat iedereen evenveel spreektijd krijgt.
Praktijkscenario
Een kennisplatform met veertig aangesloten organisaties wil een onderzoeksagenda voor de komende twee jaar vaststellen. In plaats van een schriftelijke ronde langs alle leden, organiseert het platform een hybride bijeenkomst. Twaalf kandidaat-thema's worden als opties ingevoerd, deelnemers verdelen punten, en na drie rondes blijven er vijf prioriteiten over die duidelijk boven de rest uitsteken. De uitslag wordt diezelfde middag nog gepresenteerd aan het bestuur, met de tussenstanden als onderbouwing.
Tot slot
Een agenda die op deze manier tot stand komt, is geen compromis waar niemand enthousiast over is, maar een gewogen keuze waarvan je kunt laten zien hoe die ontstaan is. Dat maakt het makkelijker om er later op terug te vallen als prioriteiten ter discussie staan.
Verder op de site